Glutensiz Beslenme: Kim İçin, Nasıl?
Gluten: buğday, çavdar, arpa proteini. Çölyak hastalığı (popülasyonun %1'i): bağırsak hasarı, ömür boyu kaçınma. Gluten hassasiyeti: belirsiz tanı, sınırlama yardımcı olur. Sağlıklı kişiler için gluten kaçınma genel sağlık iyileştirmez.
Çölyak Belirtileri
Karın ağrısı, ishal/kabızlık, şişkinlik, kilo kaybı, kronik yorgunluk, demir+B12+folat eksiklikleri, dermatitis herpetiformis (cilt döküntüsü). Test: anti-tTG IgA + ardından bağırsak biyopsisi.
Glutensiz Diyet Pratiği
Yenir: pirinç, mısır, kinoa, karabuğday, patates, tüm sebze-meyve, et, balık, yumurta, süt ürünleri. Yemez: buğday, çavdar, arpa, yulaf (çoğu zaman çapraz kontamine). Etiket okuma kritik — gizli gluten her yerde.
Modaya Kapılmadan
Sağlıklı kişide glutensiz diyet işlenmiş 'glutensiz ekmek/bisküvi' fazla olduğunda kilo aldırır, lif düşürür. Tıbbi neden yoksa kaçınmaya gerek yok.
Sıkça Sorulan Sorular
Gluten hassasiyeti gerçek mi?▼
Tartışmalı. Bazı kişilerde semptomlar gerçek; ama 'plasebo glutensiz' verildiğinde hâlâ rahatsızlık devam eder — FODMAP'ler asıl tetikleyici olabilir.
Bilimsel Kaynaklar
- Catassi C (2013) Non-celiac gluten sensitivity. Nutrients.
Bu içerikler genel bilgi amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlık durumunuza özel öneriler için doktorunuza veya kayıtlı diyetisyene danışın.